FILOSOFIE

evolutie
Vierhonderd jaar na Descartes heeft de wetenschap, materialistisch en rationalistisch als ze is, nog niet de geringste helderheid weten te verschaffen over zo goed als alle grote levensvragen. Over vraagstukken als leven en dood, bewustzijn, de aard van materie en rede, de betekenis van droom en slaap en het wezen van paranormale ervaringen hebben die vier eeuwen moderne wetenschap ons geen enkel definitief inzicht gegeven. In welke wereld leven we eigenlijk? Waar komen we vandaan en wat wacht ons in de toekomst? Evolutie van het leven kun je op heel andere manieren bekijken dan we gewend zijn. meer ... 

de ziel
Het 'ik' of het 'ego' is typisch zo'n verschijnsel dat we niet kunnen bevatten. 'Ik' denk, dus ik ben (Descartes) betekent dat het 'ik' waarnemer is van het denken. Is dat 'ik' gelijk aan ons zelfbewustzijn of is het nog oorspronkelijker? Voor mij is het in ieder geval meer dan louter biochemie. Ik sluit me aan bij de tradities van gnostiek, de 'jnana'-yoga en al die andere esoterische stromingen. In het Thomas-evangelie staat het zo: 'Wie alles kent, behalve zichzelf, kent niets'. 'Ik' ben de ziel, de individuele ziel. De ziel is onveranderlijk en eeuwig en onderhevig aan reïncarnatie. meer ... 

het goede, het ware en het schone
Aangezien wij in essentie allen zielen zijn, zijn we goddelijk. Helaas hebben we te kampen met de sluiers van oude ervaringen. Dat 'karma' maakt ons onbewust van onze afkomst, kleurt ons karakter en dwingt ons tot bepaalde ervaringen. Maar hoe dan ook: in ons diepste wezen willen we het goede, het ware en het schone voor onszelf en onze omgeving. meer ... 

liefde en vrijheidsdrang
We zijn op aarde gekomen uit liefde voor de schepping. Steeds weer reïncarneren we om ons karma uit te kunnen werken, dat wil zeggen de wereld beter te maken. Liefde verbindt moleculen tot cellen, cellen tot organismen, mensen tot groepen. Liefde brengt mannen en vrouwen bijeen en houdt het gezin in stand. De liefde voor de ander heeft echter een neveneffect: ze beperkt onze vrijheid. En we willen vrij zijn om aan onze goddelijke scheppingsdrang te kunnen voldoen. We willen creëren, in vrijheid leven en leren, hogere doelen bereiken. Liefde en de drang naar vrijheid zijn twee polen die lijken op de principes van vrouwelijkheid en mannelijkheid. De kunst is om beide met elkaar te verenigen - pas dan kan de echte bevrijding worden bereikt. meer ... 

de elementen
In de Indiase filosofie zijn deze elementen bekend: aarde, water, vuur, lucht en ether. Ook andere culturen kennen ze. Je kunt ze heel stoffelijke bezien, maar ik bekijk ze liever op een meer subtiele, psychische wijze. Zo kunnen ze in verband worden gebracht met de vijf onderste chakra's (stuit- t/m keel-) of met de vijf 'omhulsels' (grofstoffelijk t/m gelukzaligheidsomhulsel - zie hieronder).
De wereld is steeds in beweging, eeuwig veranderlijk. De evolutie van de schepping is gericht op zelfexpressie. Dat proces verloopt via een weloverwogen reeks van stappen: de elementen. Ieder element stuurt daarbij de scheppende energie, vanuit het Zelf, op zijn eigen wijze aan. Vandaar dat ik voor de vijf elementen aarde t/m ether resp. de volgende realisaties heb geformuleerd: zelfvestiging (aarde), zelfontplooiing (water), zelfbepaling (vuur), groepsbewustzijn (lucht) en zelfexpressie (ether). Het leven kan niet anders dan deze opgelegde structuur volgen. Door de vijf elementen zijn er vijf grote natuurrijken en, daarbinnen, vijf hoofdklassen van levensvormen. meer ... 
zie ook het overzicht: de symboliek van de elementen... 

drie lichamen, vijf omhulsels
De Indiase filosofie, maar ook andere esoterische leringen, stelt dat ons lichaam uit drieën bestaat: het fysieke, het astrale ('subtiele', psychische) en het causale lichaam. In het astrale lichaam bevindt zich onze bewuste denkwereld, met gevoelens, instincten, archetypische beelden en reflexen. Het is ook de wereld van onze dromen. Maar bij de mens bevindt zich hier ook het intellect (buddhi) en dat is verbonden met het causale lichaam. In het causale lichaam vinden we verder het karma en de bovenbewuste neigingen tot het goede, ware en schone. Hier bevinden we ons dicht bij ons Hogere Zelf. meer ... 

yama's en niyama's: ethiek
Als mensen willen we het goede. Door bewustwording, leven na leven, worden we steeds moreler. Karakter dragen we mee in ons karma, maar ook in onze genen. De ethiek van de yoga, met zijn yama's (morele weigeringen) en niyama's (morele houdingen) beantwoordt aan het systeem van de elementen. Geweldloosheid en zuiverheid zijn sterk gerelateerd aan het element aarde. Aan de andere kant, bij ether, horen niet begeren en overgave. Voor de menselijke evolutie vormt dat het speerpunt van de ontwikkelingen. Door begrip van deze ethiek wordt opeens heel duidelijk hoe de mens evolueert. meer ... 

terug naar boven

Wetenschappelijke rationaliteit betreft een keuze; ook de wetenschap biedt maar een van de mogelijke visies op de wereld.

De filosoof Jan Bor - epiloog uit ‘De Verbeelding van het Denken’

Het Zelf kan niet gekend worden; we trachten tevergeefs het te kennen. Het zou niet zijn wat het is als het kenbaar was, want het is het eeuwige subject. Kennis is een beperking; kennis objectiveert.

Swami Vivekananda - Vedanta

's Mensen geest is één met het leven Gods en is, binnen in hem, diep gezeteld in zijn ziel, zoals zijn ziel gezeteld is in het lichaam.

Alice Bailey, De Nieuwe Psychologie I, blz. 58

Alleen jnana (gnosis) is eeuwig; het heeft begin noch einde; er bestaat geen ander echt wezenlijks. De verscheidenheid van dingen, die wij in de wereld zien, is het gevolg van zintuiglijke omstandigheden; als deze ophouden, blijft alleen deze jnana over en niets anders.

Shiva Samhita H1:1

De ware basis van religie is niet geloof maar intuïtieve ervaring. Intuïtie is de macht van de ziel om God te kennen. Om te weten waar religie over gaat, moet men God kennen.

Kriyananda - De wijsheid van Yogananda

Uw dagelijks leven is uw godsdienst en uw tempel

Kahlil Gibran - De profeet