drie lichamen, vijf omhulsels

We hebben niet slechts één, maar drie lichamen (Sanskriet: sharira’s) en deze zijn weer onderverdeeld in vijf omhulsels (Sanskriet: kosha’s). Deze vormen, vanaf het tastbare grofstoffelijke lichaam, een reeks met een toenemende ijlheid, waarbij de ijlere de grovere doordringen en beïnvloeden.

de drie lichamen
Het fysieke lichaam: tastbaar, zichtbaar en onderworpen aan de onderzoekingsdrift van biologen en andere natuurwetenschappers. Het is de meest grove van de drie lichamen. Hiermee kunnen we deelnemen aan de grofstoffelijke schepping, waar we bovendien als mensen besef van hebben, want wij beschikken in tegenstelling tot het dier over een waakbewustzijn. Het fysieke lichaam manifesteert het Schone dat voortkomt uit het Ware, dat weer voortkomt uit het Goede.

Het astrale lichaam: mentaal, zintuiglijk, instinctief en vol archetypen. Het vormt bij dieren en bij ons het droombewustzijn. Bij de waakbewuste of zelfbewuste mens is hier ook het intellect (buddhi) gelegen, dat zelfs geworteld is in het causale lichaam. Het astrale lichaam manifesteert het Ware, dat voortkomt uit het Goede.

Het causale lichaam: het dichtst gelegen bij de onstoffelijke ziel. Hierin bevinden zich de indrukken van het karma uit dit en vorige levens. Daardoor krijgt de persoon in kwestie een bepaalde geboortetaak (dharma) opgelegd, dat vanuit dit bovenbewuste niveau het karakter bepaalt. We kennen dit lichaam in onze droomloze slaap. Het is vormloos, maar gevuld met de wetten van het leven en zo wordt het Goede gedefinieerd.

                                   de drie lichamen en hun functies

de vijf omhulsels
De verdeling is als volgt. Ik volg hierbij ‘De Wetenschap van de Ziel’ van Yogeshvarananda Sarasvati.
De vijf corresponderen bovendien met de vijf elementen, van belang voor de ethische evolutie.

Het fysieke lichaam:

• grofstoffelijk of voedselomhulsel (Sanskriet: Pranamayakosha): de tastbare grove stof (AARDE)
• het vitaal omhulsel: geleid prana of subtiele, vitale levensenergie. Het bevat ook de chakra’s en de nadi’s (meridianen). Dit is stemmingsgevoelig, ‘stromend’, fantasievol en ongericht. (WATER)

• het onderbewuste, mentale omhulsel: zintuiglijk, instinctief en sterk egogericht. (VUUR)
• het intellectomhulsel met buddhi (het intellect). Hierin vinden we de ratio, dat mede voortkomt door het contact met het bovenbewuste causale lichaam. (LUCHT)

• of het bovenbewuste, gelukzaligheidsomhulsel. Hierin ligt kennis van karma, dharma (rechtschapenheid) en van de levenswetten die betrekking hebben op de zielenimpuls: de wil tot expressie te komen. (ETHER)

terug naar boven

Door deze levenskracht (nl. uit het causale lichaam afkomstig) wordt het astrale lichaam belevendigd en op zijn beurt belevendigt en activeert het het fysieke lichaam.

Swami Yogeshvarananda Sarasvati - De wetenschap van de ziel

De vreugde van Atman (de ziel) wordt gevoeld in de droomloze slaap, wanneer er geen voorwerp van ervaring is.

Shankara
Het kroonjuweel van wijsheid

Het "gelukzaligheidsomhulsel" wordt ons volledig geopenbaard in de toestand van diepe slaap. Het wordt gedeeltelijk openbaar in de waak- en droomtoestand, wanneer een of ander begeerd object genoten wordt.

Shankara
Het kroonjuweel van wijsheid

Voordat dit Pad (d.w.z. naar verliching) wordt betreden, moet u uw maanlichaam (d.w.z. het mentaal omhulsel) vernietigen, uw denklichaam (of intellectomhulsel) zuiveren en uw hart (d.w.z. het causaal lichaam) louteren.

H. P. Blavatsky
De stem van de stilte

Alleen jnana (gnosis) is eeuwig; het heeft begin noch einde; er bestaat geen ander echt wezenlijks. De verscheidenheid van dingen, die wij in de wereld zien, is het gevolg van zintuiglijke omstandigheden; als deze ophouden, blijft alleen deze jnana over en niets anders..

Shiva Samhita